VHSO - Ngày 7/8, tại Gia Lai, Hội nghị Liên hợp Thư viện Việt Nam về nguồn tin khoa học và công nghệ năm 2026 đã diễn ra với chủ đề “Phát triển hạ tầng dữ liệu số phục vụ nghiên cứu và đổi mới sáng tạo”. Hội nghị có sự tham dự của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân, Thứ trưởng Lê Xuân Định cùng đại diện các cơ quan quản lý, trường đại học, viện nghiên cứu và các đơn vị thư viện trong cả nước. Một trong những nội dung đáng chú ý tại Hội nghị là định hướng tăng cường đầu tư cho nguồn tin khoa học, trong đó Bộ trưởng Vũ Hải Quân nhấn mạnh theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngân sách dành cho việc truy cập các bài báo và tài liệu khoa học ít nhất phải tăng gấp ba lần, đồng thời cần bảo đảm nguồn kinh phí ổn định, dài hạn cho hoạt động này.
Toàn cảnh Hội nghị Liên hợp Thư viện Việt Nam về nguồn tin khoa học và công nghệ năm 2026 với chủ đề “Phát triển hạ tầng dữ liệu số phục vụ nghiên cứu và đổi mới sáng tạo”. Ảnh: BTC.
Nguồn tin khoa học – nền tảng của hoạt động nghiên cứu
Phát biểu tại Hội nghị, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân đánh giá cao mô hình hoạt động của Liên hợp Thư viện Việt Nam về nguồn tin khoa học và công nghệ. Theo Bộ trưởng, điểm nổi bật của mô hình là sự liên kết tự nguyện giữa các thành viên, cùng chia sẻ nguồn lực và khai thác hiệu quả các giá trị chung. Từ thực tiễn công tác tại Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh, Bộ trưởng nhấn mạnh vai trò của “sức mạnh hệ thống” trong hoạt động thông tin – thư viện. Khi các thư viện và đơn vị thành viên được kết nối, chia sẻ và khai thác nguồn dữ liệu chung, hiệu quả sử dụng nguồn lực sẽ được nâng cao, qua đó đáp ứng tốt hơn nhu cầu nghiên cứu, giảng dạy và học tập của giảng viên, sinh viên và các nhà khoa học. Đối với hoạt động nghiên cứu khoa học, nguồn tin có chất lượng giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Khả năng tiếp cận các cơ sở dữ liệu, bài báo khoa học, công trình nghiên cứu và các nguồn học liệu chuyên ngành giúp nhà khoa học cập nhật tri thức mới, xác định hướng nghiên cứu, mở rộng kết nối học thuật và nâng cao chất lượng công trình. Trong bối cảnh giáo dục đại học đang đẩy mạnh chuyển đổi số, việc phát triển hạ tầng dữ liệu và mở rộng khả năng tiếp cận nguồn tin khoa học càng trở nên cần thiết. Đây không chỉ là yêu cầu đối với hệ thống thư viện mà còn là một trong những điều kiện quan trọng để xây dựng môi trường học thuật hiện đại, thúc đẩy nghiên cứu và đổi mới sáng tạo trong các cơ sở giáo dục đại học.
Ông Trần Đắc Hiến, Cục trưởng Cục Thông tin, Thống kê và Đánh giá khoa học phát biểu khai mạc Hội nghị Liên hợp Thư viện Việt Nam về nguồn tin khoa học và công nghệ năm 2026. Ảnh: BTC.
Tăng đầu tư, bảo đảm nguồn lực ổn định và dài hạn
Tại Hội nghị, Bộ trưởng Vũ Hải Quân đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu tăng nguồn lực dành cho việc tiếp cận các bài báo và tài liệu khoa học. Theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW, nguồn lực đầu tư cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo sẽ được tăng cường, tạo điều kiện để đầu tư tương xứng hơn cho nguồn tin khoa học. Đáng chú ý, Bộ trưởng khẳng định ngân sách dành cho việc truy cập các bài báo và tài liệu khoa học ít nhất phải tăng gấp ba lần. Đây được xem là định hướng quan trọng nhằm nâng cao năng lực tiếp cận tri thức khoa học của các trường đại học, viện nghiên cứu và đội ngũ nhà khoa học. Bên cạnh việc tăng mức đầu tư, vấn đề bảo đảm nguồn kinh phí ổn định, dài hạn cũng được đặt ra. Bộ trưởng đề xuất xây dựng các đề án trung hạn từ 5-7 năm, giúp các đơn vị chủ động trong việc xây dựng kế hoạch, khai thác và sử dụng nguồn tin, thay vì phải thực hiện việc xem xét, phê duyệt kinh phí theo từng năm. Định hướng này có ý nghĩa thiết thực đối với các cơ sở giáo dục đại học, nơi thư viện và hệ thống học liệu số ngày càng trở thành một bộ phận quan trọng của hệ sinh thái đào tạo và nghiên cứu.
Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân phát biểu tại Hội nghị Liên hợp Thư viện Việt Nam về nguồn tin khoa học và công nghệ năm 2026. Ảnh: BTC.
Thúc đẩy chuyển đổi số thư viện tại Trường Đại học Văn hóa TP. Hồ Chí Minh
Đối với Trường Đại học Văn hóa TP. Hồ Chí Minh, những định hướng được chia sẻ tại Hội nghị là cơ sở quan trọng để tiếp tục phát huy vai trò của thư viện trong phục vụ hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học và học tập của giảng viên, sinh viên. Trong quá trình xây dựng môi trường giáo dục đại học theo hướng hiện đại, việc phát triển nguồn học liệu số, cơ sở dữ liệu khoa học và khả năng kết nối, chia sẻ nguồn tin có ý nghĩa ngày càng lớn. Đặc biệt, với các lĩnh vực đào tạo của Nhà trường như văn hóa, nghệ thuật, thông tin, truyền thông và du lịch, việc tiếp cận đa dạng các nguồn tư liệu trong nước và quốc tế góp phần mở rộng không gian nghiên cứu, tăng cường khả năng cập nhật tri thức và hỗ trợ người học chủ động trong quá trình học tập. Việc tăng cường đầu tư cho nguồn tin khoa học cũng tạo điều kiện để đội ngũ giảng viên, nhà nghiên cứu và sinh viên tiếp cận các công trình khoa học mới, nâng cao chất lượng các đề tài nghiên cứu, khóa luận, luận văn và các sản phẩm học thuật của Nhà trường. Bên cạnh đó, phát triển hạ tầng dữ liệu số và tăng cường liên kết giữa các thư viện sẽ góp phần hình thành hệ sinh thái chia sẻ tri thức, giúp tối ưu hóa nguồn lực đầu tư, mở rộng khả năng tiếp cận học liệu và từng bước xây dựng thư viện đại học theo hướng số hóa, hiện đại và phục vụ người dùng hiệu quả hơn.
Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại Hội nghị Liên hợp Thư viện Việt Nam về nguồn tin khoa học và công nghệ năm 2026. Ảnh: BTC.
Hướng tới hệ sinh thái dữ liệu phục vụ nghiên cứu và đổi mới sáng tạo
Hội nghị Liên hợp Thư viện Việt Nam về nguồn tin khoa học và công nghệ năm 2026 đã tập trung đánh giá kết quả hoạt động giai đoạn 2025-2026, xác định phương hướng hoạt động năm 2026-2027 và trao đổi các định hướng phát triển nhằm đáp ứng yêu cầu triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW. Tại Hội nghị, Các đại biểu cũng chia sẻ kinh nghiệm, cập nhật xu hướng mới trong lĩnh vực thông tin – thư viện, đồng thời thảo luận các giải pháp tăng cường kết nối, khai thác nguồn lực và phát triển hạ tầng dữ liệu số phục vụ nghiên cứu và đổi mới sáng tạo. Đối với các trường đại học, thư viện không chỉ là nơi lưu trữ và cung cấp tài liệu mà ngày càng trở thành hạ tầng tri thức quan trọng, kết nối người học, giảng viên, nhà nghiên cứu với kho tàng tri thức trong nước và quốc tế. Việc tăng gấp ba lần kinh phí cho nguồn tin khoa học, cùng với định hướng đầu tư ổn định và dài hạn, được kỳ vọng sẽ tạo thêm điều kiện để các cơ sở giáo dục đại học nâng cao năng lực nghiên cứu, phát triển nguồn học liệu và xây dựng môi trường học thuật hiện đại. Đây cũng là một trong những nền tảng quan trọng góp phần thực hiện mục tiêu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong giáo dục đại học Việt Nam.
Hoàng Hải
BBT Website Trường Đại học Văn hóa TP.HCM
