VHSO - Nhân dịp kỷ niệm 50 năm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2025), được sự đồng hành cùng Trường Đại học Văn hóa Thành phố Hồ Chí Minh (HCMUC), Đoàn cựu chiến binh Trung đoàn Pháo phòng không 245 (EPPK 245) đã tổ chức chuyến thăm lại chiến trường xưa tại huyện Long Thành, tỉnh Đồng Nai – nơi ghi dấu nhiều chiến công hào hùng của đơn vị trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
Đoàn cựu chiến binh Trung đoàn Pháo phòng không 245 chụp ảnh lưu niệm tại Tượng đài truyền thống Tiểu đoàn 240 Biên Hòa, Đồng Nai.
Trí thức trẻ trên tuyến lửa
Trung đoàn Pháo phòng không 245 được thành lập ngày 24/5/1972, chính thức ra mắt ngày 15/7/1972 tại xã Phù Vân, huyện Kim Bảng, tỉnh Nam Hà. Đơn vị ra đời trong bối cảnh cuộc kháng chiến chống Mỹ đang bước vào giai đoạn quyết liệt. Hơn 200 chiến sĩ là giảng viên và sinh viên của các trường đại học Bách khoa, Dược, Sư phạm Hà Nội, Xây dựng Hà Nội đã tình nguyện nhập ngũ, tạo nên một trung đoàn cơ động thuộc Quân chủng Phòng không – Không quân với tinh thần trí thức và nhiệt huyết tuổi trẻ. Trong quá trình chiến đấu, EPPK 245 đã phối thuộc với nhiều sư đoàn chủ lực như 361, 365, 367 và trực tiếp tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử năm 1975 dưới sự chỉ huy của Lữ đoàn Phòng không 673, thuộc Quân đoàn 2 (Binh đoàn Hương Giang). Đơn vị giữ vai trò chủ lực trong phòng không bảo vệ các tuyến hành quân, kho tàng, cầu cống và các căn cứ chiến lược ở chiến trường miền Nam, đặc biệt là bảo vệ Quân đoàn 2 tiến vào giải phóng Sài Gòn. Trong suốt cuộc chiến, trung đoàn đã lập nhiều thành tích xuất sắc, bắn rơi hàng loạt máy bay địch, góp phần quan trọng vào chiến thắng chung của dân tộc. Riêng Chiến dịch Hồ Chí Minh, đơn vị bắn hạ 15 máy bay các loại, được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Quân công hạng Ba và nhiều phần thưởng cao quý khác.
Chiến sĩ đoàn Khe Sanh chiếm căn cứ Nước Trong (Biên Hòa). Ảnh tư liệu TTXVN.
Yểm trợ đại quân tiến về Sài Gòn
Căn cứ Nước Trong (hay Bearcat Base) ở huyện Long Thành là một trong những cứ điểm chiến lược của Quân lực Việt Nam Cộng hòa. Đây là nơi đóng quân của nhiều đơn vị chủ lực, gồm Trường Bộ binh, Trường Thiết giáp, Trường Biệt kích, Lữ đoàn 468 Thủy quân Lục chiến và các đơn vị bảo an, dân vệ. Trong Chiến dịch Hồ Chí Minh, Căn cứ Nước Trong là mục tiêu quan trọng của Quân đoàn 2. EPPK 245 được giao nhiệm vụ bảo vệ phòng không, bảo vệ đội hình tiến công của các sư đoàn chủ lực, yểm trợ hỏa lực cho bộ binh và xe tăng, ngăn chặn các cuộc không kích địch, giữ an toàn cho tuyến hành quân. Trong các trận đánh ác liệt tại căn cứ Nước Trong từ ngày 24 đến 30 tháng 4 năm 1975, Trung đoàn đã bắn hạ tổng cộng 6 máy bay địch, gồm máy bay trinh sát, trực thăng và máy bay vận tải, góp phần mở đường cho đại quân tiến về giải phóng Biên Hòa và Sài Gòn.
Đoàn cựu chiến binh Trung đoàn Pháo phòng không 245 dâng hương tại Nghĩa trang liệt sĩ huyện Long Thành, Đồng Nai sáng 20/5.
Thăm lại chiến trường xưa
Ngày 20/5/2025, Đoàn cựu chiến binh EPPK 245 gồm 28 người do ông Ngô Thế Long làm Trưởng đoàn, trong đó có 17 cựu chiến binh trực tiếp tham gia trận đánh tại căn cứ Nước Trong, đã trở về thăm lại chiến trường xưa. Được sự phối hợp hỗ trợ của HCMUC, đoàn đã đến thăm các địa điểm lịch sử ở phường Tam Phước (Biên Hòa) và xã Long Đức (Long Thành). Đoàn dâng hương tưởng niệm tại căn cứ Tỉnh ủy Biên Hòa và Nghĩa trang liệt sĩ huyện Long Thành, thăm gia đình ông Huỳnh Minh Cường – người có nhiều đóng góp hỗ trợ bộ đội trong kháng chiến, đồng thời giao lưu với chính quyền, nhân dân địa phương, cùng chia sẻ kinh nghiệm công tác xã hội hậu chiến và hướng tới phát triển bền vững khu vực. Trong suốt hành trình, đoàn được tiếp đón nồng hậu, nhận nhiều tình cảm quý giá từ chính quyền và nhân dân địa phương, cảm nhận rõ nét sự đổi thay và phát triển toàn diện của vùng đất từng là chiến trường ác liệt năm xưa.
Đoàn cựu chiến binh Trung đoàn Pháo phòng không 245 giao lưu với thầy và trò HCMUC.
Truyền lửa yêu nước cho thế hệ trẻ
Chiều ngày 21/5, Đoàn cựu chiến binh Trung đoàn Pháo phòng không 245 đã có buổi giao lưu, gặp gỡ với cán bộ, giảng viên và sinh viên nhà trường. Chương trình được tổ chức nhằm tri ân những người lính năm xưa, đồng thời giáo dục truyền thống yêu nước, tinh thần cách mạng cho thế hệ trẻ. Phát biểu chào mừng, PGS.TS Lâm Nhân, Hiệu trưởng HCMUC bày tỏ sự trân trọng trước những đóng góp to lớn của các cựu chiến binh Trung đoàn Pháo phòng không 245 trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc. PGS.TS Lâm Nhân nhấn mạnh: “Đây là dịp quý báu để thế hệ trẻ hiểu rõ hơn về truyền thống cách mạng của cha anh, từ đó bồi đắp lý tưởng sống, tinh thần cống hiến và trách nhiệm với đất nước.”
PGS.TS Lâm Nhân, Hiệu trưởng HCMUC tặng quà lưu niệm cho Ông Ngô Thế Long, Trưởng đoàn Đoàn cựu chiến binh Trung đoàn Pháo phòng không 245.
Trong không khí ấm cúng và xúc động, các cựu chiến binh đã chia sẻ nhiều câu chuyện chiến đấu gian khổ nhưng đầy hào hùng trên các trận địa pháo phòng không, những kỷ niệm sâu sắc về tình đồng đội, lòng quả cảm và niềm tin tất thắng trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt. Những ký ức sống động ấy đã để lại ấn tượng sâu đậm trong lòng thế hệ trẻ HCMUC, khơi gợi niềm tự hào dân tộc và tinh thần học tập, rèn luyện không ngừng.
Ông Ngô Thế Long, Trưởng đoàn Đoàn cựu chiến binh Trung đoàn Pháo phòng không 245 tặng sách "Những ký ức về Trung đoàn Pháo phòng không 245" cho ThS. Nguyễn Hải Gian, Giám đốc Trung tâm Thông tin, Thư viện HCMUC.
Buổi giao lưu kết thúc trong không khí thân tình, đầy cảm xúc. Sự kiện không chỉ là cầu nối giữa các thế hệ mà còn là minh chứng sinh động cho giá trị trường tồn của lịch sử, văn hóa và lòng yêu nước. Các cựu chiến binh chia sẻ: “Chúng tôi mong muốn thế hệ trẻ hôm nay hiểu được giá trị của hòa bình, sống xứng đáng với sự hy sinh của cha anh”. Tâm nguyện ấy chính là ngọn lửa truyền cảm hứng cho thầy trò HCMUC tiếp bước con đường xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới.
Hoàng Hải
BBT Website Trường Đại học Văn hóa TP.HCM
