VHSO - Năm 2026, Trường Đại học Văn hóa TP. Hồ Chí Minh (HCMUC) long trọng kỷ niệm 50 năm hình thành và phát triển (1976-2026) - dấu mốc đặc biệt khẳng định hành trình nửa thế kỷ bền bỉ kiến tạo tri thức, đào tạo nguồn nhân lực văn hóa và phụng sự cộng đồng. Năm mươi năm ấy không chỉ được đo bằng thời gian, mà còn được ghi dấu bằng những thành tựu học thuật, giá trị thực tiễn và đóng góp bền vững cho sự phát triển văn hóa Việt Nam.

Cổng chính HCMUC - biểu tượng khởi đầu hành trình tri thức và sáng tạo.

Khởi nguồn từ sứ mệnh lịch sử

Ra đời trong bối cảnh đất nước vừa thống nhất, tiền thân của HCMUC là Trường Nghiệp vụ Thông tin Văn hóa miền Nam, một cơ sở đào tạo mang tính cấp thiết, phục vụ nhiệm vụ ổn định đời sống tinh thần và xây dựng nền văn hóa mới ở các tỉnh phía Nam. Trong điều kiện vật chất còn nhiều khó khăn, Nhà trường đã hoàn thành xuất sắc sứ mệnh đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ văn hóa cơ sở, góp phần quan trọng vào việc hình thành hệ thống thiết chế văn hóa và phát triển đời sống tinh thần của xã hội giai đoạn hậu chiến.

Trường Văn hóa TP. Hồ Chí Minh năm 1981, ghi dấu một giai đoạn lịch sử đáng nhớ.

Năm mươi năm phát triển liên tục, bền bỉ và có chiều sâu

Trải qua nửa thế kỷ hình thành và phát triển, HCMUC đã đi qua nhiều giai đoạn lịch sử với những tên gọi khác nhau, gắn liền với yêu cầu và bối cảnh phát triển của đất nước và ngành văn hóa. Từ Trường Lý luận và Nghiệp vụ II (1976), Trường Văn hóa TP. Hồ Chí Minh (1981), Trường Cao đẳng Văn hóa TP. Hồ Chí Minh (1995), đến năm 2005, Nhà trường chính thức mang tên Trường Đại học Văn hóa TP. Hồ Chí Minh, đánh dấu bước chuyển quan trọng sang mô hình đào tạo đại học đa ngành trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, thông tin, truyền thông và du lịch. Mỗi giai đoạn phát triển đều để lại những dấu ấn đặc biệt, phản ánh nỗ lực không ngừng của các thế hệ lãnh đạo, viên chức, người lao động và người học trong hành trình xây dựng nền tảng học thuật và khẳng định vị thế của Nhà trường. Từ nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng khẩn cấp đội ngũ cán bộ văn hóa cơ sở trong những năm đầu sau ngày đất nước thống nhất, Trường từng bước mở rộng quy mô đào tạo, chuẩn hóa chương trình giảng dạy, kiện toàn hệ thống tổ chức và xây dựng đội ngũ giảng viên ngày càng vững mạnh về chuyên môn và tâm huyết với nghề.

Lễ khởi công xây dựng cơ sở 2 tại Quận 9 (nay là phường Phước Long) – đặt nền móng cho không gian học tập và sinh hoạt của sinh viên HCMUC hiện nay.

Song song với quá trình chuyên nghiệp hóa đào tạo, hoạt động nghiên cứu khoa học được chú trọng và phát triển theo chiều sâu, gắn chặt với thực tiễn quản lý văn hóa, bảo tồn di sản và phát triển đời sống văn hóa - xã hội. Hợp tác trong nước và quốc tế được tăng cường, mở rộng không gian học thuật và tiếp cận các phương pháp, mô hình đào tạo tiên tiến, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và năng lực nghiên cứu của Nhà trường. Từ những nền tảng bền vững được kiến tạo qua từng giai đoạn, HCMUC ngày nay từng bước khẳng định uy tín học thuật và vai trò là trung tâm đào tạo, nghiên cứu và phục vụ cộng đồng trong lĩnh vực văn hóa của khu vực phía Nam và cả nước. Năm mươi năm phát triển liên tục, bền bỉ và có chiều sâu không chỉ là hành trình của những cột mốc thời gian, mà còn là quá trình tích lũy tri thức, kinh nghiệm và giá trị, tạo tiền đề vững chắc để Nhà trường tiếp tục vươn lên trong giai đoạn đổi mới và hội nhập sắp tới.

Thành tựu đào tạo - Nền tảng cốt lõi của uy tín học thuật

Trải qua nửa thế kỷ xây dựng và phát triển, HCMUC đã đào tạo hơn 40.000 sinh viên, cung cấp nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn và bản lĩnh nghề nghiệp cho các lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, thông tin, truyền thông và du lịch trên phạm vi cả nước. Nhiều thế hệ cựu sinh viên của Trường hiện đang giữ vai trò quan trọng trong các cơ quan quản lý văn hóa, các thiết chế văn hóa - nghệ thuật, cơ quan truyền thông và doanh nghiệp sáng tạo, góp phần trực tiếp vào sự phát triển đời sống văn hóa - xã hội của đất nước. Nhà trường từng bước xây dựng và hoàn thiện hệ sinh thái đào tạo đa tầng, liên thông và linh hoạt, bao gồm đào tạo đại học, sau đại học và các chương trình bồi dưỡng, cập nhật kiến thức ngắn hạn dành cho cán bộ văn hóa cơ sở. Mô hình đào tạo này không chỉ đáp ứng nhu cầu học tập đa dạng của người học, mà còn tạo điều kiện để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực văn hóa ở nhiều địa phương, nhất là trong bối cảnh chuyển đổi và hội nhập sâu rộng hiện nay.

Lễ trao bằng tốt nghiệp, ghi dấu cột mốc trưởng thành của người học.

Các chương trình đào tạo được thiết kế theo định hướng đại học ứng dụng, gắn chặt giữa nền tảng lý luận với thực tiễn nghề nghiệp, chú trọng phát triển năng lực thực hành, tư duy phản biện và khả năng thích ứng của người học. Nội dung đào tạo thường xuyên được rà soát, cập nhật theo Khung trình độ quốc gia và yêu cầu của thị trường lao động, bảo đảm sinh viên sau khi tốt nghiệp có thể nhanh chóng hòa nhập môi trường làm việc và đóng góp hiệu quả cho lĩnh vực chuyên môn. Đào tạo sau đại học của Trường phát triển ổn định từ năm 2011, từng bước khẳng định vai trò là cơ sở đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành văn hóa. Đặc biệt, năm 2022, HCMUC được Bộ Giáo dục và Đào tạo cho phép đào tạo trình độ tiến sĩ ngành Quản lý văn hóa, chương trình tiến sĩ đầu tiên trong lĩnh vực này tại khu vực phía Nam. Đây không chỉ là dấu mốc quan trọng trong hành trình phát triển học thuật của Nhà trường, mà còn là minh chứng rõ nét cho năng lực nghiên cứu, chất lượng đào tạo và đội ngũ giảng viên có trình độ cao, đáp ứng yêu cầu đào tạo và nghiên cứu trong giai đoạn mới.

Khai giảng chương trình đào tạo bậc Tiến sĩ Quản lý văn hóa, nơi tri thức chuyên sâu được tiếp nối và lan tỏa.

Nghiên cứu khoa học - Dấu ấn mang tầm quốc gia và quốc tế

Một trong những thành tựu nổi bật của HCMUC trong chặng đường 50 năm là sự trưởng thành mạnh mẽ trong hoạt động nghiên cứu khoa học. Nhà trường đã chủ trì và tham gia nhiều đề tài khoa học cấp Nhà nước, cấp Bộ và cấp tỉnh, đặc biệt là nhiệm vụ khoa học cấp Nhà nước về sở hữu trí tuệ trong lĩnh vực văn hóa và du lịch (2019) - dấu mốc quan trọng khẳng định vai trò nghiên cứu chuyên sâu của Trường.

Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ núi Sam được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Nổi bật nhất là việc chủ trì xây dựng hồ sơ “Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ núi Sam”, được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại vào tháng 12/2024. Đây là lần đầu tiên một trường đại học tại Việt Nam trực tiếp chủ trì xây dựng hồ sơ di sản trình UNESCO, đưa tên tuổi HCMUC ghi dấu trên bản đồ nghiên cứu di sản quốc tế. Hiện nay, Nhà trường tiếp tục triển khai các hồ sơ di sản quan trọng như “Văn hóa Trà Việt”, “Tri thức trồng, chế biến và thưởng thức cà phê”, góp phần bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa gắn với phát triển bền vững.

Hợp tác quốc tế - Mở rộng không gian học thuật

Trong suốt 50 năm hình thành và phát triển, HCMUC không ngừng mở rộng quan hệ hợp tác trong nước và quốc tế, xem đây là một trong những động lực quan trọng để nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu khoa học và vị thế học thuật. Đến nay, Nhà trường đã thiết lập mạng lưới hợp tác với hơn 60 đối tác trong và ngoài nước, bao gồm các trường đại học, viện nghiên cứu, tổ chức văn hóa và các cơ quan quốc tế uy tín.

PGS.TS Lâm Nhân, Hiệu trưởng HCMUC và Giáo sư He Minh, Hiệu trưởng Trường Đại học Dân tộc học và Xã hội học, Đại học Vân Nam, Trung Quốc ký Biên bản ghi nhớ hợp tác.

Thông qua các chương trình trao đổi sinh viên, giảng viên và học giả; các khóa học ngắn hạn, hội thảo khoa học, diễn đàn học thuật và dự án nghiên cứu chung, Trường từng bước hội nhập sâu vào mạng lưới giáo dục và nghiên cứu văn hóa của khu vực và thế giới. Những hoạt động này không chỉ góp phần cập nhật tri thức, phương pháp tiếp cận mới trong nghiên cứu và giảng dạy, mà còn tạo điều kiện để đội ngũ giảng viên, nhà khoa học của Trường tham gia trực tiếp vào các vấn đề văn hóa mang tính toàn cầu. Trên nền tảng hợp tác quốc tế được xây dựng bền vững, HCMUC từng bước khẳng định vai trò là một điểm kết nối học thuật quan trọng trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, thông tin, truyền thông và du lịch, góp phần nâng cao vị thế của giáo dục đại học văn hóa Việt Nam trong tiến trình hội nhập quốc tế sâu rộng.

Phục vụ cộng đồng - Lan tỏa giá trị văn hóa

Bên cạnh đào tạo và nghiên cứu khoa học, phục vụ cộng đồng luôn được xác định là một trụ cột xuyên suốt trong sứ mệnh và bản sắc của HCMUC. Trên hành trình nửa thế kỷ hình thành và phát triển, Nhà trường không ngừng khẳng định vai trò là cầu nối giữa tri thức hàn lâm với đời sống văn hóa - xã hội, giữa không gian học thuật với thực tiễn cộng đồng. Nhà trường tích cực tham gia tư vấn chính sách, chiến lược phát triển văn hóa cho nhiều địa phương; tổ chức các chương trình tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ cán bộ văn hóa cơ sở; đồng hành cùng các dự án bảo tồn và phát huy giá trị di sản, phát triển du lịch bền vững và truyền thông văn hóa. Những hoạt động này góp phần lan tỏa tri thức chuyên môn, nâng cao năng lực quản lý và thực hành văn hóa tại cơ sở.

Talk show học thuật “Trà Việt từ góc nhìn di sản văn hóa phi vật thể” nơi các chuyên gia, giảng viên và nghệ nhân chia sẻ về giá trị văn hóa của trà Việt.

Đặc biệt, Trường giữ vai trò chuyên môn trong việc tiếp nhận, kiểm kê và tư liệu hóa nhiều bộ sưu tập mỹ thuật quý hiếm hồi hương từ Pháp, góp phần bảo đảm tính pháp lý, khoa học và giá trị di sản cho các bảo tàng lớn trong nước. Không chỉ là hoạt động chuyên môn sâu, đây còn là minh chứng rõ nét cho trách nhiệm xã hội của Nhà trường trong việc gìn giữ, bảo tồn và trao truyền di sản văn hóa dân tộc cho các thế hệ hôm nay và mai sau. Song song với đó, các hoạt động phục vụ cộng đồng của sinh viên được triển khai rộng khắp, trở thành môi trường giáo dục giàu tính nhân văn và thực tiễn.

“Bản trường ca hòa bình” - dấu ấn nghệ thuật của thầy cô và sinh viên HCMUC trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2025).

Nhiều chương trình tình nguyện, biểu diễn nghệ thuật phục vụ đồng bào vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số; các hoạt động an sinh xã hội như trao học bổng, xây dựng và trao tặng nhà tình nghĩa, hỗ trợ cộng đồng khó khăn… đã được tổ chức thường xuyên, để lại dấu ấn tốt đẹp trong đời sống xã hội. Thông qua những hoạt động ấy, HCMUC không chỉ đào tạo những người làm nghề văn hóa, mà còn góp phần hình thành những công dân có trách nhiệm xã hội, biết lan tỏa giá trị nhân văn, nuôi dưỡng tinh thần cống hiến và ý thức gìn giữ bản sắc văn hóa Việt Nam trong dòng chảy phát triển đương đại.

Hướng tới tương lai - Vững vàng hội nhập

Bước vào giai đoạn 2026 - 2036, HCMUC định hướng phát triển theo ba trụ cột: đổi mới quản trị - sáng tạo văn hóa - phát triển bền vững. Đào tạo và nghiên cứu khoa học tiếp tục là trọng tâm, gắn với phát triển các ngành mới như công nghiệp văn hóa, truyền thông sáng tạo, du lịch trải nghiệm; đẩy mạnh chuyển đổi số và quốc tế hóa giáo dục.

Tập thể viên chức và người lao động Trường Đại học Văn hóa TP. Hồ Chí Minh đoàn kết, đồng lòng xây dựng Nhà trường vững mạnh trong tương lai.

Nửa thế kỷ hình thành và phát triển là minh chứng cho bản lĩnh, trí tuệ và tâm huyết của nhiều thế hệ lãnh đạo, viên chức, người lao động và học viên, sinh viên HCMUC. Lễ kỷ niệm 50 năm không chỉ là dịp nhìn lại chặng đường đã qua, mà còn là lời khẳng định mạnh mẽ về khát vọng tiếp tục kiến tạo giá trị văn hóa, đồng hành cùng sự phát triển bền vững của đất nước trong thời kỳ mới.

Hoàng Hải
BBT Website Trường Đại học Văn hóa TP.HCM