VHSO - Sáng ngày 30/6, tại Trường Đại học Văn hóa TP. Hồ Chí Minh (HCMUC) đã diễn ra Tọa đàm khoa học "Hệ thống thiết chế văn hóa cơ sở trên địa bàn tỉnh Tây Ninh: Thực trạng, giải pháp và mô hình hoạt động hiệu quả". Tọa đàm được tổ chức trong khuôn khổ thực hiện nhiệm vụ khoa học cấp cơ sở "Nghiên cứu và đề xuất mô hình hoạt động của hệ thống thiết chế văn hóa cơ sở trên địa bàn tỉnh Tây Ninh" do TS. Nguyễn Hồ Phong, giảng viên Khoa Quản lý văn hóa, nghệ thuật làm chủ nhiệm. Đây là diễn đàn khoa học nhằm tập hợp các ý kiến của các nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý và những người hoạt động thực tiễn để bổ sung cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp, mô hình hoạt động phù hợp đối với hệ thống thiết chế văn hóa cơ sở trên địa bàn tỉnh Tây Ninh trong giai đoạn mới.
Toàn cảnh Tọa đàm khoa học "Hệ thống thiết chế văn hóa cơ sở trên địa bàn tỉnh Tây Ninh: Thực trạng, giải pháp và mô hình hoạt động hiệu quả" sáng 30/6.
Diễn đàn khoa học kết nối nghiên cứu với thực tiễn
Báo cáo đề dẫn tọa đàm, TS. Nguyễn Hồ Phong nhấn mạnh, văn hóa luôn được Đảng và Nhà nước xác định là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển bền vững. Trong tiến trình xây dựng và phát triển văn hóa Việt Nam, hệ thống thiết chế văn hóa cơ sở giữ vai trò đặc biệt quan trọng khi là nơi tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao; bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống; góp phần xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân và nâng cao chất lượng đời sống tinh thần của nhân dân.
Ban Chủ tọa điều hành, định hướng các nội dung thảo luận tại tọa đàm.
Theo Ban Tổ chức, tọa đàm không chỉ góp phần thúc đẩy hoạt động nghiên cứu khoa học của giảng viên và người học HCMUC mà còn tạo diễn đàn để các nhà nghiên cứu, chuyên gia và cán bộ quản lý trao đổi học thuật, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, từ đó đề xuất những giải pháp có tính khả thi phục vụ công tác hoạch định chính sách và phát triển hệ thống thiết chế văn hóa cơ sở. Đây cũng là hoạt động có ý nghĩa thiết thực nhằm hoàn thiện nội dung của nhiệm vụ khoa học cấp cơ sở đang triển khai, đồng thời tăng cường sự gắn kết giữa hoạt động nghiên cứu của Nhà trường với yêu cầu phát triển văn hóa tại địa phương.
TS. Nguyễn Hồ Phong, Giảng viên Khoa Quản lý văn hóa, nghệ thuật chủ nhiệm đề tài khoa học cấp cơ sở "Nghiên cứu và đề xuất mô hình hoạt động của hệ thống thiết chế văn hóa cơ sở trên địa bàn tỉnh Tây Ninh" báo cáo đề dẫn.
Từ thực tiễn Tây Ninh nhìn nhận những vấn đề đặt ra
Trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp và đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa, việc tổ chức, quản lý và khai thác hiệu quả hệ thống thiết chế văn hóa cơ sở đang đặt ra nhiều yêu cầu mới. Các tham luận tại tọa đàm đã tập trung đánh giá toàn diện thực trạng hệ thống thiết chế văn hóa cơ sở trên địa bàn tỉnh Tây Ninh dưới nhiều góc độ như cơ sở pháp lý, nguồn nhân lực, cơ sở vật chất, nguồn lực tài chính và chất lượng hoạt động.
TS. Lê Thị Thanh Thủy, Phó Hiệu trưởng HCMUC trình bày tham luận “Cơ sở lý luận và pháp lý về phát triển hệ thống thiết chế văn hóa cơ sở trong bối cảnh chính quyền địa phương hai cấp” tại tọa đàm.
Theo báo cáo, toàn tỉnh Tây Ninh hiện có 1.575 thiết chế văn hóa, gồm 96 Trung tâm Cung ứng dịch vụ sự nghiệp công, 1.479 Nhà văn hóa ấp, khu phố và 12 Nhà văn hóa dân tộc. Sau quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy, địa phương tiếp nhận và quản lý 1.548 cơ sở vật chất phục vụ các hoạt động văn hóa ở cơ sở. Các đại biểu đánh giá, mạng lưới thiết chế văn hóa của tỉnh đã góp phần quan trọng trong việc tổ chức các hoạt động văn hóa, xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư, thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới và đô thị văn minh. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, hệ thống thiết chế văn hóa cơ sở vẫn còn nhiều khó khăn như nguồn lực đầu tư hạn chế, cơ sở vật chất chưa đồng bộ, hiệu quả khai thác ở một số nơi chưa cao, đội ngũ cán bộ còn thiếu và chủ yếu kiêm nhiệm, chưa đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số.
Ông Phạm Ngô Minh Trí, đại biểu đến từ tỉnh Tây Ninh trình bày tham luận “Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động tại hệ thống thiết chế văn hóa cơ sở trên địa bàn tỉnh Tây Ninh hiện nay”.
Đổi mới mô hình hoạt động để phát huy giá trị thiết chế văn hóa
Không chỉ dừng lại ở việc nhận diện thực trạng, tọa đàm dành nhiều thời gian trao đổi về các giải pháp đổi mới nhằm nâng cao chất lượng hoạt động của hệ thống thiết chế văn hóa cơ sở. Các nhà khoa học cho rằng, trong bối cảnh hiện nay, thiết chế văn hóa cần được nhìn nhận không chỉ là công trình hay địa điểm tổ chức các hoạt động văn hóa mà phải trở thành không gian sáng tạo của cộng đồng, nơi người dân trực tiếp tham gia bảo tồn, sáng tạo và lan tỏa các giá trị văn hóa. Để đạt được mục tiêu đó, nhiều ý kiến đề xuất đổi mới tư duy quản trị theo hướng lấy người dân làm trung tâm; tăng cường phân cấp, trao quyền chủ động cho địa phương; đa dạng hóa các hoạt động văn hóa; đẩy mạnh xã hội hóa và huy động các nguồn lực ngoài ngân sách nhằm nâng cao hiệu quả khai thác hệ thống thiết chế hiện có.
ThS. Lê Thị Phương, Trường Cao đẳng Văn hóa nghệ thuật TP. Hồ Chí Minh chia sẻ các mô hình hoạt động hiệu quả của các thiết chế văn hóa cơ sở ở khu vực phía Nam và bài học kinh nghiệm cho tỉnh Tây Ninh.
Chuyển đổi số - động lực nâng cao hiệu quả hoạt động
Một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm tại tọa đàm là việc ứng dụng công nghệ số trong quản lý và vận hành hệ thống thiết chế văn hóa cơ sở. Các đại biểu cho rằng việc triển khai Đề án "Chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045" sẽ tạo động lực quan trọng để đổi mới hoạt động của các thiết chế văn hóa. Theo đó, cần đẩy mạnh số hóa tài nguyên văn hóa, xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung, phát triển thư viện số, ứng dụng các nền tảng công nghệ trong quản lý, đồng thời nâng cao năng lực số cho đội ngũ cán bộ văn hóa ở cơ sở. Nhiều tham luận cũng giới thiệu các mô hình hoạt động hiệu quả của hệ thống thiết chế văn hóa tại một số địa phương khu vực phía Nam, qua đó rút ra những bài học kinh nghiệm có thể vận dụng phù hợp với điều kiện thực tiễn của tỉnh Tây Ninh.
Tọa đàm góp phần bổ sung cơ sở khoa học phục vụ nghiên cứu, hoạch định chính sách và xây dựng các mô hình hoạt động hiệu quả cho hệ thống thiết chế văn hóa cơ sở.
Bổ sung luận cứ khoa học phục vụ hoạch định chính sách
Không khí thảo luận diễn ra sôi nổi với nhiều ý kiến trao đổi đa chiều xoay quanh các vấn đề về cơ sở lý luận, cơ sở pháp lý, nguồn nhân lực, cơ chế tài chính và các giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động của hệ thống thiết chế văn hóa cơ sở. Những tham luận và ý kiến trao đổi tại tọa đàm không chỉ góp phần hoàn thiện nội dung nhiệm vụ khoa học cấp cơ sở "Nghiên cứu và đề xuất mô hình hoạt động của hệ thống thiết chế văn hóa cơ sở trên địa bàn tỉnh Tây Ninh" mà còn cung cấp nhiều luận cứ khoa học và thực tiễn có giá trị phục vụ công tác hoạch định chính sách, xây dựng các mô hình quản trị hiệu quả, phù hợp với yêu cầu phát triển văn hóa trong giai đoạn mới. Với nhiều góc nhìn đa chiều và các đề xuất thiết thực, tọa đàm đã mở ra những hướng tiếp cận mới trong nghiên cứu và tổ chức hoạt động của hệ thống thiết chế văn hóa cơ sở. Đây không chỉ là kết quả của quá trình kết nối giữa nghiên cứu khoa học và thực tiễn quản lý mà còn khẳng định vai trò của HCMUC trong việc đồng hành cùng các địa phương giải quyết những vấn đề đặt ra từ thực tiễn, góp phần xây dựng hệ thống thiết chế văn hóa ngày càng hiện đại, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
Hoàng Hải
BBT Website Trường Đại học Văn hóa TP.HCM
